Postęp UE w negocjacjach ze Stanami Zjednoczonymi na temat umowy w sprawie minerałów krytycznych

Komisja Europejska przyjęła dziś wytyczne negocjacyjne na potrzeby umowy ze Stanami Zjednoczonymi w sprawie minerałów krytycznych. Celem jest wspieranie łańcuchów dostaw między UE a USA, jeśli chodzi o surowce krytyczne potrzebne do produkcji akumulatorów pojazdów elektrycznych. Tylko w 2022 r. UE wyeksportowała surowce krytyczne o wartości 8,3 mld euro, wykorzystywane w tej gałęzi produkcji. Zawarcie umowy w sprawie minerałów krytycznych między UE a USA zagwarantuje UE status sojusznika równoważny statusowi amerykańskich partnerów, z którymi zawarte zostały umowy o wolnym handlu, na potrzeby amerykańskiej ustawy o obniżeniu inflacji. Przedsiębiorstwa z UE będą mogły zatem konkurować na rynku amerykańskim na równych warunkach z konkurentami lokalnymi i pochodzącymi z państw trzecich takich jak Chile, Korea czy Japonia. Umowa w sprawie minerałów krytycznych między UE a USA przyczyni się również do zwiększenia zdolności produkcyjnych UE w sektorach przemysłowych o strategicznym znaczeniu. Rygorystyczne zapisy dotyczące ochrony środowiska i norm pracy pomogą zapewnić więcej dostaw surowców krytycznych pozyskiwanych w sposób zrównoważony. Ponadto umowa przyczyni się do wzmocnienia proponowanych przez Komisję aktu w sprawie przemysłu neutralnego emisyjnie i aktu w sprawie surowców krytycznych, których celem jest zwiększenie produkcji UE w zakresie kluczowych technologii neutralnych pod względem emisji dwutlenku węgla. Upoważnienie do negocjacji wraz z wytycznymi, po ich przyjęciu przez Radę, dadzą Komisji mandat do negocjowania umowy zawierającej postanowienia obejmujące: ułatwienia w handlu, tak aby surowce krytyczne wydobywane lub przetwarzane w UE mogły być wykorzystywane w pojazdach kwalifikujących się do subsydiów w ramach amerykańskiego programu „Clean Vehicle Credit”, współpracę na rzecz bardziej zrównoważonego charakteru sektora surowców krytycznych przez wspieranie wysokiego poziomu ochrony środowiska, międzynarodowych norm technicznych i podejścia opartego na gospodarce o obiegu zamkniętym, wspieranie praw pracowniczych w sektorze surowców krytycznych, wzmocnienie zrównoważonych i sprawiedliwych łańcuchów dostaw dzięki wspólnym standardom, we współpracy z sojusznikami i partnerami. Co dalej? Rada rozpatrzy wniosek i podejmie decyzję w jego sprawie. Następnie Komisja będzie mogła podjąć formalne negocjacje ze Stanami Zjednoczonymi w celu jak najszybszego zawarcia umowy. Kontekst W sierpniu 2022 r. Stany Zjednoczone uchwaliły ustawę o obniżeniu inflacji (ustawa IRA), w której wprowadzono program „Clean Vehicle Credit”. Są to subsydia na zakup pojazdów z kwalifikującymi się akumulatorami lub ogniwami paliwowymi w formie ulgi podatkowej. Aby pojazd kwalifikował się do uzyskania pełnego subsydium, musi być wyposażony m.in. w akumulator, w którym pewna część krytycznych surowców mineralnych albo została poddana recyklingowi w Ameryce Północnej albo została wydobyta i przetworzona w Stanach Zjednoczonych lub w państwie, z którym Stany Zjednoczone zawarły umowę o wolnym handlu lub umowę w sprawie minerałów krytycznych. Bez umowy w sprawie minerałów krytycznych między UE a USA przedsiębiorstwa z UE są narażone na ryzyko wykluczenia z amerykańskich łańcuchów dostaw w sektorze motoryzacyjnym, co ogranicza możliwości eksportu z UE. UE i USA ogłosiły zamiar wynegocjowania umowy w sprawie minerałów krytycznych we wspólnym oświadczeniu przewodniczącej Ursuli von der Leyen i prezydenta Joe Bidena z 10 marca 2023 r., a także we wspólnym oświadczeniu Rady UE-USA ds. Handlu i Technologii z 31 maja.